ميرزا احمد ميرزا خداوردى

80

اخبارنامه ( تاريخ تالشان از سلطنت نادرشاه تا سلطنت محمدشاه قاجار ) ( فارسى )

مير حسن خان كيفيت را به دربار دولت روسيه نوشتند و از طرف امناى دولت حكم صادر شد كه قاعده « 1 » چنان است : هر حاكمى وفات نمود ، خلف ارشد او در جاى او مىنشيند و شما هم عادت متداوله را مرعى داشته و جميع اولاد را جمع كرده ، عادت ايام سلف را مستحكم نماييد « 2 » . لهذا يك نفر بزرگ از طرف روسيه در ميان سالداتها مىبودند ، بنابر حكم پادشاه و جميع پسران مير مصطفى خان را با كدخدايان و كلانتران و ريش‌سفيدان و حاجيان ، جمع مسجد لنكران نمود ، حكم پادشاهى را به مثل خطبه خوانده شد . و پسران مير مصطفى خان بدين تفصيل مىبودند : اولا خلف ارشد مير حسن خان بود ، بعد مير حسين خان و بعد مير محمد خان ، بعد مير عباس بيگ و بعد مير اسماعيل بيگ و مير اكبر خان و هدايت خان و مير كريم بيگ و طالب بيگ . « 3 » اينها همگى با رضاى خودشان برادر بزرگ خودشان را كه مير حسن خان بود ، به مسند حكومت نشاندند ، سر اطاعت در خدمت فرود آوردند ، مثل چاكران دست اطاعت بر سينهء خودشان گذاشتند و همگى اعيان و انصار طوالش ، راضى اين معنى شدند . و بعد از چند زمانى ، بولقاكوف نچالينگ « 4 » نرمك نرمك ، به اين طرف به آن طرف هوا داد و پسران مير مصطفى خان را با يكديگر معاند و دشمن « 5 » كرد ، تا پسران ، عبارت از مير حسين خان و محمد خان و مير اسماعيل بيگ و سايرين بوده باشد و همچنين زوجهء خان را همه با پسران مسطورة الفوق متفق ساخت ، بناى لجاجت به ميان انداختند و مير حسن خان را تنها گذاشتند و سايران همگى با يكديگر متفق گشتند .

--> ( 1 ) . در نسخه « قايده » . ( 2 ) . در نسخه « نمايد » . ( 3 ) . پسران مير مصطفى خان ده تن بودند ، اما مير اكبر خان و مير هدايت فرزندان مير مصطفى خان نبودند . همچنين ميرزا احمد از مير حميد خان ، مير حيدر خان و مير عسگر بيگ ، سه فرزند ديگر مير مصطفى خان ، ياد نكرده است . ر . ك به كتاب « تالشان » . ( 4 ) . بعد از عهدنامهء گلستان ، روسها در محدودهء اران و شيروان هفت ايالت باكو ، دربند ، شكى ، قره‌باغ ، شيروان و تالش ايجاد كردند كه در هر كدام از آنها يك نچالينگ ، يعنى فرماندهء نظامى ، حكومت مىكرد كه عالىترين مقام ايالت محسوب مىشد . ( 5 ) . در نسخه « دوشمن » .